زمینه و هدف: ارتقاء مهارتهای تفکر انتقادی یک هدف ضروری در آموزش عالی بخصوص آموزش پرستاری است. شرایط ناپایدار بالینی نیازمند پرستارانی با توانایی تصمیم گیری مناسب است که لازمه آن تفکر انتقادی می باشد. از این رو مطالعه حاضر با هدف بررسی مهارت های تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد.روش بررسی: پژوهش حاضر مطالعه ای توصیفی از نوع مقطعی است. نمونه پژوهش 169 دانشجوی پرستاری بودند که به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای مشتمل بر 2 بخش، ویژگی های دموگرافیک و "آزمون مهارتهای تفکر انتقادی کالیفرنیا فرم ب" بود. داده ها با استفاده ازآزمون های آماری همبستگی اسپیرمن، همبستگی پیرسون، تی تست و آنالیز واریانس یکطرفه در نرم افزار SPSS نسخه 16 تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: مهارت های تفکر انتقادی در کل دانشجویان پرستاری سه مقطع کمتر از 50 درصد (%32.8) بود و ارتباط معنی داری بین مقطع تحصیلی دانشجویان و نمره مهارتهای تفکرانتقادی و زیر مقیاس های آن با استفاده از آزمون ANOVA وجود نداشت (p>0.05).نتیجه گیری کلی: به نظر می رسد علی رغم تاکید بر لزوم ارتقا تفکر انتقادی دانشجویان در سطح آموزش عالی، بستر موجود در این زمینه از کفایت لازم برخوردار نبوده و نیازمند بازنگری می باشد.

پرورش مهارت های تفکر، به خصوص مهارت های تفکر انتقادی از دوران باستان مورد توجه حوزه های معرفت بوده است. پیچیده و چندبعدی شدن مسایل امروز جامعه بشری، بر اهمیت پرورش تفکر انتقادی به عنوان محور تمرکز دوره های میان رشته ای افزوده است. در این مقاله با رویکردی میان رشته ای به آموزش تفکر انتقادی توجه شده است؛ از این منظر، این مقاله به موضوعات ذیل می پردازد: آموزش چگونه اندیشیدن درباره اصول منطقی هر موضوع، آموزش اندیشه های کلیدی تفکر، اهمیت اندیشه ها در تبدیل شدن افراد به متفکری انتقادی، آموزش تفکر در یک حوزه خاص، دریافت اندیشه ها و منطق یک متن، اهمیت پرسشگری در آموزش تفکر انتقادی و دیدن موضوعات از منظرهای متفاوت و متضاد. در پایان، الگویی اقتباسی برای آموزش مهارت های تفکر انتقادی از منظر رویکردی انتقادی معرفی شده است.

مقدمه: تفکر نقادانه، به عنوان بخش مهمی در بهبود کیفیت عملکرد بالینی و مسوولیت پذیری حرفه ای در راستای شناخت مطلوب تر پیامدهای آموزشی دانشجویان علوم پزشکی اهمیت ویژه ای یافته است. از آنجایی که این مهارت قابل آموزش و یادگیری می باشد، هدف از این مطالعه، تعیین وضعیت مهارت های تفکر نقادانه دانشجویان دندانپزشکی شیراز بود.مواد و روش ها: این پژوهش به صورت توصیفی- مقطعی روی 163 دانشجوی دندانپزشکی مشغول به تحصیل در سه دوره آخر مقطع بالینی انجام شد. گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد آزمون مهارت های تفکر نقادانه کالیفرنیا «فرم ب» (روایی و پایایی r=%62) انجام گرفت.نتایج: میانگین نمره کلی مهارت تفکر نقادانه افراد شرکت کننده در این پژوهش (14.53±3.28) از نمره کلی 34 به دست آمده است. میانگین نمره کلی حیطه های پنجگانه مهارت تفکر نقادانه بدین شرح بود: حیطه آنالیز (4.20±1.45)، حیطه ارزشیابی (5.56±1.80)، حیطه تفسیر (4.77±1.70)، حیطه استدلال استقرایی (5.97±1.81)، حیطه استدلال قیاسی (7.04±1.86). بیشتر دانشجویان از لحاظ نمره کلی آزمون و زیر مهارت های تفکر نقادانه در حد متوسط قرار داشتند. این مهارت به جنسیت و سنوات تحصیلی نیز ارتباطی نداشت.نتیجه گیری: سطح تفکر نقادانه دانشجویان مقطع بالینی دندانپزشکی اگر چه در حد هنجار و در دامنه متوسط می باشد ولی در سطح مطلوب و رضایت بخش نیست. به نظر می رسد با توجه به اهمیت این مهارت در استدلال و عملکردهای بالینی و حرفه ای، مدیران آموزشی باید برای تقویت این مهارت، به اصلاح برنامه های آموزشی، هموار نمودن شرایط و محیط آموزشی، به ویژه در بالین توجه اساسی نمایند.

هدف اصلی این پژوهش مقایسه مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان دو زبانه و یک زبانه بوده است. روش پژوهش علی - مقایسه ای است و جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان دو زبانه و یک زبانه دوره راهنمایی تحصیلی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 89-88 تشکیل داده اند. نمونه ای به حجم 381 نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و از پرسش نامه مهارت های تفکر انتقادی فرم ب کالیفرنیا به عنوان ابزار جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. داده های جمع آوری شده با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، آزمون t در گروه های مستقل، t هتلینگ و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که میانگین مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان مورد مطالعه 6.93 از 34 و در سطح ضعیفی قرار دارد. بین میانگین تفکر انتقادی دانش آموزان دو زبانه و یک زبانه تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین تفکر انتقادی دانش آموزان دو زبانه، هم در مهارت کلی تفکر انتقادی و هم در برخی خرده مهارت های تشکیل دهنده آن، بالاتر از دانش آموزان یک زبانه است. نتایج آزمون رگرسیون چند متغیره حاکی از معناداری رگرسیون بوده و متغیرهای زبان و جنسیت دانش آموز به ترتیب بیشترین سهم را در تبیین متغیر ملاک داشته است. بر اساس یافته های این پژوهش می توان گفت که دو زبانگی نه فقط تهدید نیست، بلکه در صورت توجه مناسب و به موقع به زبان مادری، می تواند به تقویت دیگر مهارت های شناختی و از جمله مهارت های تفکر انتقادی منجر شود.

هدف از این پژوهش «بررسی رابطه ی بین یادگیری مشارکتی، تفکر خلاق و تفکر انتقادی با مهارت های اجتماعی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی» بود. پژوهش حاضر، از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نوع پژوهش توصیفی-همبستگی و جامعه ی آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی به تعداد 1700 نفر و نمونه طبق فرمول کوکران 313 نفر با روش نمونه گیری تصادفی ساده می باشد. داده های این پژوهش توسط چهار پرسشنامه یادگیری مشارکتی (مقیمی و همکاران، 1392)، تفکر خلاق (کارتر، 2009)، تفکر انتقادی کالیفرنیا (فاسیون و فاسیون، 1990) و مهارت های اجتماعی (ایندربیتزون و فوستر، 1992) جمع آوری شد. برای تجزیه وتحلیل یافته ها از آمار توصیفی و روش های آمار استنباطی ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون و از نرم افزار آماری SPSS21 و معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار LISREL8. 8 استفاده شد. نتایج نشان داد که بین یادگیری مشارکتی و مهارت های اجتماعی رابطه ی معنی داری وجود دارد (871/0=r). اما بین تفکر خلاق (003/0-=r) و تفکر انتقادی (045/0-=r) بر مهارت های اجتماعی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تاثیر معنا داری وجود ندارد. همچنین مشخص گردید که متغیر یادگیری مشارکتی با ضریب اثر 38/2 بیشترین تاثیر را روی مهارت های اجتماعی داشته است.